Trang chủThủ tục Công chứng văn bản từ chối nhận di sản từ 01/7/2025 được quy định trong Luật Công chứng 2024 như thế nảo ?
Từ chối nhận di sản thừa kế là gì?
Di sản thừa kế là tài sản và quyền tài sản hợp pháp mà người chết để lại, không bao gồm nghĩa vụ tài sản chưa thực hiện.
Từ đó, từ chối nhận di sản thừa kế được hiểu là việc người thừa kế tuyên bố không nhận phần tài sản lẽ ra thuộc quyền sở hữu của mình theo di chúc hoặc theo pháp luật. Đây là một hành vi pháp lý thể hiện ý chí cá nhân rõ ràng trong việc nhận hay không nhận tài sản được để lại.
Quy định pháp luật về việc từ chối thừa kế
Từ chối quyền thừa kế hay còn gọi là từ chối nhận di sản được quy định tại Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:
Điều 620: Từ chối nhận di sản
- Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.
- Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.
- Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.
Bên cạnh đó tại điều 610, BLDS 2015 quy định như sau:
Điều 610: Quyền bình đẳng về thừa kế của cá nhân
Mọi cá nhân đều bình đẳng về quyền để lại tài sản của mình cho người khác và quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật.
Như vậy, cá nhân hoàn toàn có quyền từ chối di sản thừa kế bao gồm từ chối nhận di sản thừa kế theo di chúc và từ chối nhận di sản thừa kế theo pháp luật nếu không rơi vào các trường hợp trốn tránh nghĩa vụ. Việc từ chối phải được thực hiện đúng thủ tục và thời điểm, đảm bảo minh bạch và hiệu lực pháp lý.
Hình thức từ chối tài sản thừa kế:
Việc từ chối nhận tài sản thừa kế hay còn gọi là di sản thừa kế phải được lập thành văn bản và phải được gửi đến cho những người sau:
- Người quản lý di sản
- Các đồng thừa kế
- Người được giao phân chia di sản
Thời điểm từ chối nhận thừa kế:
- Việc từ chối quyền thừa kế phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.
- Sau khi di sản đã được phân chia hoặc đã nhận một phần, không còn được quyền từ chối.
Thủ tục từ chối nhận thừa kế:
Quy định mới về công chứng văn bản từ chối nhận di sản từ 01/7/2025 như sau:
Theo quy định tại Điều 60 Luật Công chứng 2024 thì việc công chứng văn bản từ chối nhận di sản được thực hiện như sau:
– Người thừa kế có thể yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.
– Ngoài các giấy tờ quy định tại khoản 1 Điều 42 hoặc khoản 1 Điều 43 Luật Công chứng 2024, cụ thể:
+ Người yêu cầu công chứng nộp 01 bộ hồ sơ yêu cầu công chứng trực tuyến, trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu chính đến tổ chức hành nghề công chứng. Hồ sơ yêu cầu công chứng bao gồm các giấy tờ sau đây:
++ Dự thảo giao dịch;
++ Bản sao giấy tờ tùy thân của người yêu cầu công chứng, gồm: thẻ căn cước hoặc hộ chiếu hoặc giấy tờ khác để xác định nhân thân của người yêu cầu công chứng theo quy định của pháp luật;
++ Bản sao giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản hoặc bản án, quyết định của Tòa án hoặc quyết định khác của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc xử lý tài sản hoặc giấy tờ thay thế được pháp luật quy định đối với tài sản mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng trong trường hợp giao dịch liên quan đến tài sản đó;
++ Bản sao giấy tờ khác có liên quan đến giao dịch mà pháp luật quy định phải có.
Trường hợp tổ chức hành nghề công chứng đã khai thác được các thông tin quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều 42 Luật Công chứng 2024 trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu khác theo quy định của pháp luật thì người yêu cầu công chứng không phải nộp các giấy tờ này nhưng phải nộp phí khai thác dữ liệu theo quy định của pháp luật để tổ chức hành nghề công chứng khai thác dữ liệu.
+ Người yêu cầu công chứng nộp 01 bộ hồ sơ theo quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều 42 Luật Công chứng 2024 và nêu nội dung, mục đích giao kết giao dịch.
Thì hồ sơ yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản còn phải có các giấy tờ sau đây:
+ Giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác theo quy định của pháp luật chứng minh người để lại di sản đã chết;
+ Di chúc trong trường hợp thừa kế theo di chúc; giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản trong trường hợp thừa kế theo pháp luật và trường hợp người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.
Còn theo quy định hiện hành thì việc công chứng văn bản từ chối nhận di sản được thực hiện theo quy định tại Điều 59 Luật Công chứng 2014 như sau:
| Điều 59. Công chứng văn bản từ chối nhận di sản
Người thừa kế có thể yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản. Khi yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản, người yêu cầu công chứng phải xuất trình bản sao di chúc trong trường hợp thừa kế theo di chúc hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người yêu cầu công chứng theo pháp luật về thừa kế; giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết. |
Xem thêm Luật Công chứng 2024 có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.
Quý khách hàng cần tư vấn đề pháp lý và thủ tục công chứng xin vui lòng liên hệ với Công chứng viên Nguyễn Văn Hoàn để được hỗ trợ kịp thời. Xin chân thành cảm ơn!
CÔNG CHỨNG VIÊN NGUYỄN VĂN HOÀN – Hotline: 0912 10 10 22
Địa chỉ: Số 35 ngõ 45 Trần Thái Tông, Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
Email: congchungnguyenhoan@gmail.com
